A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - Y

Bidprentjes

In een artikeltje " Bidprentjes, rouwbrieven en prentkaarten" in « Ons Meetjesland » beweert A.R. dat het gebruik op begrafenissen bidprentjes uit te reiken, begon rond het begin van de 19de Eeuw.  Er zou een bidprentje bestaan van 1805.

Uiteraard waren het eerst alleen de begoede burgers die zich zoiets konden veroorloven maar na 1900 kreeg nagenoeg iedereen die aanwezig was in de kerk voor een begrafenis in Vlaanderen een bidprentje mee.

We hebben hier nu meer dan 2300 bidprentjes.  Het oudste dat wij u hier nu dank zij Mevr. Maria Simons kunnen tonen is dat van Joanna Maria Francisca Batkin die overleed in Antwerpen op 8 oktober 1820.  De familie Batkin was in de 17de en 18de eeuw een vooraanstaande familie in de omgeving van Antwerpen.  In Berchem is er nog steeds een Batkinstraat.

Ons tweede oudste bidprentje is dat van Paus Leo XII (Annibal della Genga), ook al met onze beste dank aan Mevr. Simons.

Wilhelmus Leys overleed in 1830 en na het overlijden van zijn "Huisvrouw" in 1845 werd een bidprentje gemaakt voor hen beiden.  We veronderstellen dat de naastbestaanden zich er rekenschap van gaven bij haar overlijden dat ze voor hem geen bidprentje hadden laten drukken.

Soms gaf de tekst van het bidprentje een idee waar de doodsoorzaak te zoeken was. "Want, mijne ingewanden zijn ontsteld geworden zonder eenige rust, de dagen van ellende hebben mij overvallen."
Job. 30. vers 27.  En de tekst van het doodsanctje van Joanna Janssens gaat verder met: "Ik heb ellendige maanden tot erfdeel bekomen, en zeer moeijelijke nachten heb ik voor mij opgeteld."

Men ging ten offer, eerst de familie van de overledene, men kuste een kruisbeeld of een relikwie die de pastoor dan met een kelkdoekje afveegde en daarna kreeg men een bidprentje.  Soms bleef nog slechts drie-vierde van de aanwezigen over na de offerande.  Sommige priesters stelden daarom de offerande of uitdeling van de bidprentjes uit tot na het "Dies Irae".

Soms werden er twee verschillende bidprentjes uitgereikt: één met een foto van de overledene voor de familie en een goedkoper bidprentje waar de foto vervangen was door een beeltenis van Ons Heer aan zijn kruis of een scene uit zijn leven of van een andere heilige.  Een goed voorbeeld is het mooie bidprentje van Raymond Jan Baptist Maria Jozef Standaert dat we in een "Album Religieux" vonden.  En hier is zijn tweede bidprentje.  Over dat "Album Religieux" meer hier.

Soms werden er tijdens de begrafenis nog in allerhaast bidprentjes bijgedrukt.  En als er juist niet genoeg bidprentjes waren, gebeurde het wel dat men aan leden van de familie hun bidprentje terugvroeg voor anderen, met de belofte dat ze—die familieleden—later een ander zouden krijgen.

En ten slotte, wat een verandering bidprentjes ondergingen vooral sinds de jaren 70 : de afbeelding van Ons Heer aan zijn kruis werden eerst vervangen door een sobere foto van de overledene zelf.  En meer en meer wordt daaraan nu een allusie aan zijn voorliefde of hobby toegevoegd: een reisduif, een glas wijn of een foto van een landschap, soms ver van hier.  Ook het kruisje werd kleiner of verdween helemaal zoals trouwens ook de melding "gesterkt door de Sacramenten der Zieken".  En meer en meer is er van een gebed geen sprake meer en het bidprentje is dus in feite vervangen door een herinneringskaartje.

Overlijdensberichten (doodsbrieven) waren dikwijls interessanter van genealogisch gezichtspunt.  Meestal gaf men daarin een lijst van de familieleden van de dierbare overledene.

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - Y

MijnPlatteLand.com

Meest recente bijwerking: 16 April 2012