Het Meetjesland in het noorden van Oost-Vlaanderen This page in English

Hansbeke

Aalter Bellem Zomergem Lovendegem Merendree Landegem Nevele Poesele Vosselare Lotenhulle Poeke Klik hier voor een grotere copij van deze kaart.
Klik in de linker bovenhoek van de afbeelding hieronder voor een grotere versie van de hele foto.
Hansbeke en zijn geburen op een landkaart van 1973

Uit een landkaart van 1973

Naam: voor de naamsverklaring gaan we uit van de vorm 'hamsebeke' (1237) met de betekenis 'de beek naar of bij Hamme'.  Hamme is een wijk in het noorden van de gemeente, palend aan de Brugse Vaart.

Sint-Petrus- en Pauluskerk
Sint-Petrus- en Pauluskerk
 

Ontstaan van de parochie Hansbeke
Symon, bisschop van Noyon-Doornik, vernoemde de naam Ansbeke voor het eerst in een oorkonde van 7 maart 1145.  Volgens die oorkonde schonk hij de kerk van Nevele met het altaar van Hansbeke aan Goswijn, abt van de premons­tra­tenzerabdij van Drongen.  Ongeveer een eeuw later, in september 1242, bakende Walter de Marvis, bisschop van Doornik, te paard een westelijk en een noordelijk grenspunt van de parochie af.

Kerk
Een schets van de oude kerk van Hansbeke uit 1615 komt voor op de topografische kaart van de Gentse cartograaf J. Horenbault.  Op de kaart van 1700 door Joos De Deken getekend, herkent men een oost-west georiënteerd gebouw.  Men onder­scheidt een hoofdbeuk met vierkante vieringtoren en een laterale zuidbeuk met dwarse aanbouw onder lessenaarsdak.  Toen een stormwind op 2 april 1780 een breed gat sloeg in het dak bleek de kerk onherstelbaar geworden.  De afbraakwerken aan de oude kerk zijn vermoedelijk in het voorjaar van 1790 begonnen.  Op 13 oktober 1793 werd de nieuwe kerk ingewijd door pastoor-deken Jan Van Baeten uit Deinze.

De huidige Sint-Petrus- en Pauluskerk ligt aan een bestraat pleintje, het voormalige kerk­hof.  Na de vernieling van 19 oktober 1918 werd de toren in 1922-23 wederopgebouwd en de gevelopstanden aangepast en verfraaid in neo-Vlaamse renaissancestijl naar een ontwerp van V. Vaerwyck.  De plattegrond van de pseudo-basilicale kerk toont een driebeukig schip met ten westen een koor, geflankeerd door een berging en een sacristie.  Het classicistische interieur werd in de jaren 1970 witgeschilderd.  De marmeren vloer is van 1859 en de zestien glasramen van 1890 tot 1910 werden geschonken door graaf B. de Bousies-Borluut.  Het hoofdaltaar van ca. 1790 is van hout en marmer, de marmeren zijaltaren werden in 1859 geschonken.  De eiken communiebank is vermoedelijk afkomstig van de abdij van Drongen en is gedateerd 1732.

Pastorie, Hansbekedorp 13
De huidige, onbewoonde, geklasseerde, maar vervallen pastorie werd omstreeks 1847 gebouwd met behoud van een gedeelte van de 18de-eeuwse woning.  Reeds in het begin van de 17de eeuw stond op dezelfde plaats een voornaam pastoorshuis in een fraaie tuin, gebouwd omstreeks 1625.

Klooster, Hansbekedorp 30
In het hongerjaar 1846 bouwde Jan Baptist van de Woestijne, kasteelheer in Hansbeke, twee klasgebouwen en een kloosterpand, waarvan het bestuur aan de zusters franciscanessen van het Crombeen van Gent toevertrouwd werd.  Het alliantiewapen van de familie van de Woestijne - de Calonne de Courtebonne bevindt zich boven de inkomdeur van het non­nen­huis.  Het jaartal 1848 verwijst naar de eerste steenlegging van het achterliggende godshuis, dat in 1852 opengesteld werd voor Hansbeekse oudjes, zieken en gebrekkigen.  In de zomer van 1988 verlieten de zusters franciscanessen het klooster dat sedertdien als parochiaal centrum gebruikt wordt.

Oud-gemeentehuis, tegenover de kerk, Hansbekedorp 24
Het 18de-eeuwse schepenhuis van de heerlijkheid Hansbeke werd in 1775 opgericht door Joseph van de Woestijne, heer van Hansbeke.  Het huidige huis met twee bouwlagen werd in de vorige eeuw opgetrokken met behoud van een oude woonkern.  De verhoging van de middelste travee met een brede dakkapel dateert van na 1905.  De niet-authentieke jaar­tal­car­touche met jaartal 1765, verwijzend naar het 'vermeende' bouwjaar van de 18de-eeuwse herberg, werd tijdens deze verbouwingswerken geplaatst.

Philomenakapel
Philomenakapel

Lourdeskapel, Hansbekedorp 51
De neoclassicistische kapel, bij de ingang van de gemeentelijke begraafplaats, werd in 1878 gebouwd door Frans Gisleen Borluut, kasteelheer en burgemeester van Hansbeke.  Ze is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekte-Ontvangenis.  Ten zuiden van de bidplaats stond op een kleine heuvel de aloude dorpsmolen die na jaren van aftakeling in 1914 gesloopt werd.

Philomenakapel, Hansbekedorp 92
De neoclassicistische Philomenakapel met absidiale uitbouw aan de altaarzijde, aan de voor­zijde versierd met een driehoekig fronton op twee ronde zuilen, werd vermoedelijk in 1848 gebouwd.  De bouwheer was Jan Baptist van de Woestijne d'Hansbeke, kasteelheer en burgemeester van Hansbeke.  In 1849 kwam de kerk in het bezit van een relikwie van de heilige Philomena.  Op de parochie werd in 1853 een confrerie van Sint-Philomena ingesteld.

Oud-schepenhuis, bij het kasteelgoed, Vaartstraat 2
In 1569 werd dit huis 'herberghe thove' genoemd.  Ze was het schepenhuis of 'wethuijs' van de heerlijkheid Hansbeke.  Doorgaans vonden de zittingen van de wet hier plaats.  Ze lag tegenover de ingangspoort van het hof van de heer van Hansbeke.  Op het pleintje voor het wethuis stond de schandpaal.  In 1995 werd ze op het plein voor de kerk opgericht.  In 1575 bezat de herberg ook een brouwerij.  Sedert de 19de eeuw kreeg ze de naam 'Het Oud Gemeentehuis'.  Enkele jaren stond het huis leeg; sedert eind 1996 is er het restaurant «'t Oud Gemeentehuis» gevestigd.

Het Goyken of Selles kasteel, Voordestraat 7
Het kasteel, in een park met vijver en wandelpaden, op de zuidzijde van de Voordestraat, dateert uit de 18de eeuw.  Dit buitengoed behoorde in 1816 toe aan Eugeen Albert Dujardin - Marie Josepha De Vos.  Hun enige dochter M. Joanna huwde met Charles De Seille, burgemeester van Hansbeke van 1819 tot 1831.  In Hansbeke spreekt men van Selles kasteel naar de naam van de toenmalige bewoner, soms ook van het klein kasteeltje in vergelijking met het grotere kasteel aan de Warandestraat.

Kasteel de Bousies-Borluut, Warandestraat 9
Het huidige kasteel werd omstreeks 1790 gebouwd door Jan Baptist van de Woestijne.  Door huwelijk kwam het in 1887 in handen van graaf de Bousies, later de Bousies-Borluut.  In 1985 werd het gedeeltelijk door brand vernield.  Nu is het wederopgebouwd met een verdieping minder.  Dit classicistisch kasteel is gelegen in een uitgestrekt park met vijver, vermoedelijk aangelegd in het begin van de 20ste eeuw.  De monumentale ingang heeft een ijzeren afsluiting met hek tussen twee gecementeerde pijlers met vaasbekroning.  Aan de achterzijde leidt een mooie lindedreef vanaf een ijzeren hek aan de omwalling naar de Melkerijstraat.

Bron: de uitstekende «Streekgids Meetjesland» gepubliceerd in 1998 door Natuur en Landschap Meetjesland vzw.

De top van deze blz
Meer foto's van Hansbeke
Onze Meetjesland homepage
Tijdschrift «Ons Meetjesland»
Doorzoek onze Meetjesland webstek !
The Meetjesland (in English)

MijnPlatteland homepage

Meest recente bijwerking :  16/04/2016


Aalter
Adegem
Assenede
Balgerhoeke
Bassevelde
Bellem
Belzele
Bentille
Boekhoute
Donk
Doornzele
Eeklo
Ertvelde
Evergem
Hansbeke
Kaprijke
Kerkbrugge-Langerbrugge
Kleit
Kluizen
Knesselare
Landegem
Lembeke
Lotenhulle
Lovendegem
Maldegem
Merendree
Middelburg
Nevele
Oosteeklo
Oostwinkel
Overslag
Poeke
Poesele
Rieme
Ronsele
Sleidinge
St.-Jan-in-Eremo
St.-Kruis-Winkel
St.-Laureins
St.-Margriete
St.-Maria-Aalter
Ursel
Vinderhoute
Vosselare
Waarschoot
Wachtebeke
Waterland-Oudeman
Watervliet
Wippelgem
Zelzate
Zomergem