Het Meetjesland in het noorden van Oost-Vlaanderen This page in English

Ronsele

Maldegem Adegem Eeklo Lembeke Oosteeklo Ertvelde Waarschoot Knesselare Ursel Oostwinkel Zomergem Bellem Sleidinge Evergem Aalter Lovendegem Merendree Vinderhoute Klik hier voor een grotere copij van deze kaart.
Klik in de linker bovenhoek van de afbeelding hieronder voor een grotere versie van de hele foto.
Ronsele en zijn geburen op een landkaart van 1973

Uit een landkaart van 1973

Geschiedenis

Het kleine dorpje Ronsele kan bogen op een respectabele ouderdom.  Volgens een docu­ment van de Gentse Sint-Baafsabdij is er reeds in 1105 sprake van 'Rondeslo' en in 1210 hebben de bronnen het al over 'Ranslo'.  Een van de vroegst bekende bezitters van de heerlijkheid heette overigens Boudewijn van Ronslo.  Net zoals bij vele andere namen van gemeenten uit het Meetjesland is ook 'ronsel' van Germaanse oorsprong.  De betekenis ervan luidt: bosje op een hoge zandgrond, wat bijzonder goed overeenstemt met de plaatselijke topografie.

Of er in 1244 al sprake is van een zelfstandige parochie is niet zo duidelijk op te maken uit de bronnen; in elk geval wordt in dat jaar de 'ecclesia de Ronslho' vermeld.

Tot 1563 behoorde de heerlijkheid Ronsele tot het Ambacht Zomergem.  In 1563 werd het nieuwe Ambacht Waarschoot gevormd, bestaande uit Waarschoot, Oostwinkel en Ronsele.  De heerlijkheid was toen in het bezit van de bekende Brugse patriciërsfamilie Adorne.  Op 14 augustus 1788 nam baron De Draeck, toenmalige bezitter van de heerlijkheid, het drastische besluit Ronsele af te scheuren van het ambacht om zelf verschillende heerlijke rechten te kunnen uitoefenen.  Ronsele bezat voortaan een eigen rechtspraak en bestuur.

Met de komst van de Fransen in 1794 eindigde de feodaliteit en werd Ronsele een zelfstandige gemeente.  Behalve het dorp zijn er nog twee kleine wijken, Daalmen en Hoek.

Door zijn strategische ligging aan het in 1855 gegraven Schipdonkkanaal was de gemeente zowel tijdens de Eerste als de Tweede Wereldoorlog het slachtoffer van oorlogsgeweld.  Eind oktober 1918 werd het dorp hevig beschoten.  Kerk, pastorij, gemeentehuis en heel wat woningen werden tot puin geschoten en verschillende burgers werden gedood.  Ook tijdens de meidagen van 1940 kreeg Ronsele het erg te verduren: gelukkig vielen er deze keer geen mensenlevens te betreuren.  Deze gevechten staan bekend als 'de slag van Ronsele'.

Bezienswaardigheden

Sint-Gangulfuskerk
Over de oorspronkelijke kerk zijn maar weinig feitelijke gegevens bekend.  Ze werd al vermeld in 1105, maar het is niet zeker of dit een stenen kerkje was.  Andere bronnen vermelden dat de kerk tegen het eind van de 13de eeuw zou zijn gebouwd.
In 1569 werd ze volledig vernield door beeldenstormers en gedurende meer dan een eeuw was de kerk niet veel meer dan een puinhoop.  Dit was de reden waarom de parochie Ronsele in de eerste helft van de 16de eeuw werd opgeheven en 'verdeeld' onder Zomergem en Oostwinkel.  Op 15 april 1665 werd de eerste steen gelegd van het huidige kerkje, dat in september van hetzelfde jaar in gebruik kon worden genomen.  Bij het bombardement van 21 oktober 1918 werd de kerk geheel in puin geschoten en pas op 14 oktober 1923 kon het gerestaureerde gebouw plechtig worden ingewijd.

De dorpspomp op het kerkpleintje
De dorpspomp op het kerkpleintje
 

Interieur
Binnenin geeft het kerkje een stemmige indruk.  Echte kerkschatten treft men er niet aan, zowat de gehele stoffering dateert van na de restauratie van 1923.  Enkel de kansel uit 1669 van de hand van de Gentenaar Norbert Conaigne en de fraaie biechtstoel van omstreeks 1680 verdienen onze aandacht.  Een zware zilveren monstrans uit 1764 is het kostbaarste stuk uit de kerkschat.

Pastorie, Kerkplein 1
De huidige pastorie tegenover de kerk dateert van 1822.  Het is een ruim huis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak.

Kerkplein
Op het pleintje voor de kerk zien we een arduinen waterpomp die in 1864 geschonken werd door de familie De Draeck.  Het voormalige 'raetshuys' of 'schepenhuys', tegenwoordig café Oud-Gemeentehuis, werd al in 1553 als wethuis en herberg 'Den Soeten inval' vermeld.  De benedenzaal, naast de gelagzaal, deed dienst als secretarie en vergaderzaal van de gemeenteraad.

Kasteel van Ronsele, Parklaan 16
Het kasteeldomein aan de Parklaan werd vanaf 1955 verkaveld.  Het oudste kasteel zou in de 15de eeuw gebouwd zijn door Anselme Adorne, heer van Ronsele.  Het werd in 1720 heropgebouwd door baron de Draeck.  Volgens andere bronnen zou dit gebeurd zijn aan het eind van de 18de eeuw naar een ontwerp van architect P. D. Velleman.  Het kasteel werd bij de Slag van Ronsele vernield en in 1918-1919 liet P. Van Wetter het huidige kasteel bouwen.

Aan de Ronselestraat 7 vinden we het 'Hof van Ronsele' en op Stoktevijver 45 de kasteel hoeve met een vierkante duiventoren, waarschijnlijk uit de 18de eeuw.

Bron: de uitstekende «Streekgids Meetjesland» gepubliceerd in 1998 door Natuur en Landschap Meetjesland vzw.

De top van deze blz
Meer foto's van Ronsele
Onze Meetjesland homepage
Tijdschrift «Ons Meetjesland»
Doorzoek onze Meetjesland webstek !
The Meetjesland (in English)

MijnPlatteland homepage

Meest recente bijwerking :  19/04/2016


Aalter
Adegem
Assenede
Balgerhoeke
Bassevelde
Bellem
Belzele
Bentille
Boekhoute
Donk
Doornzele
Eeklo
Ertvelde
Evergem
Hansbeke
Kaprijke
Kerkbrugge-Langerbrugge
Kleit
Kluizen
Knesselare
Landegem
Lembeke
Lotenhulle
Lovendegem
Maldegem
Merendree
Middelburg
Nevele
Oosteeklo
Oostwinkel
Overslag
Poeke
Poesele
Rieme
Ronsele
Sleidinge
St.-Jan-in-Eremo
St.-Kruis-Winkel
St.-Laureins
St.-Margriete
St.-Maria-Aalter
Ursel
Vinderhoute
Vosselare
Waarschoot
Wachtebeke
Waterland-Oudeman
Watervliet
Wippelgem
Zelzate
Zomergem